Konuşma Zorlukları
Konuşma, dildeki seslerin üretilmesi ve algılanmasına ilişkin süreçlerdir.
Konuşma zorluklarıyla başetme - uygulamaya yönelik uyarlamalar
Konuşma, dildeki seslerin üretilmesi ve algılanmasına ilişkin süreçlerdir.
Konuşma ve dilin gelişmesi için pek çok beceri gerekir ve aynı şekilde bunların gelişmesinde pek çok engel de çıkabilir. Kimi insan konuşmayı sağlayan adaleleri harekete geçirmekte zorlanır; kimisi bir sohbetin akışını kavrayamaz veya cümlenin anlamını yakalayamaz. Bazı insanlar ise dili ne anlayabilir ne de kullanabilir. Konuşma zorluklarını tanımlayan bazı terimler aşağıda sıralanmıştır:
- fonolojik zorluklar (seslendirme güçlüğü)
- artikülasyon zorlukları (söyleyiş seçikliği)
- sözel dispraksi
- dizartri
- anlamsal pragmatik rahatsızlık
- Asperger Sendromu
- Seçici (tercihli) dilsizlik
Doğru yönlendirmeyle çoğu insan bu sorunların üstesinden gelir, ancak her beş yüz kişiden biri ciddi ve kalıcı sorunla karşı karşıyadır.
Kekeleme akıcı konuşmaya engel olan bir sorundur. Kekeleyen kimse kelimenin ilk hecesini tekrarlayabilir veya hecedeki sesli harfi uzatabilir. Kimisi ses çıkarmakta bile zorlanır. Kekeleme sorunu aslında karmaşıktır ve konuşmayı çeşitli şekillerde etkiler. Moral bozucu tarafı, değişken olmasıdır. Kekeleme sorunu inişli çıkışlıdır, duruma göre, günün saatine ya da farklı etmenlere göre değişiklikler gösterebilir.
Artikülasyon (telafuz) dil, damak, çene, dişler ve dudakların hareketiyle oluşur. Bunlardan herhangi birisinin doğru çalışmaması veya rahatsızlığı anlaşılabilirliğin bozulmasına yol açar. Artikülasyon sorunları bir harfin yerine başka bir harf koyarak söylemek, bir harfi(sesi) atlamak, veya harf (ses) eklemek şeklinde görülebilir.
Pelteklik ise özellikle j, r, s, ş ve a harflerini yanlış söylenmekle ilgilidir.
İşlev yitimi (apraksi) (dispraksi) aynı zamanda “oral motor bozukluğu” olarak da tanımlanır ve motor koordinasyon veya motor planlama bozukluğu anlamına gelir. Bu tarz konuşma zorluğu olan kişiler, sesleri kelimeler halinde dönüştürebilmek için gerekli kas ve iskelet hareketlerini yapmakta zorlanırlar.
Konuşma zorluklarıyla başetme - uygulamaya yönelik uyarlamalar
Aşağıdaki stratejiler kaynaştırma öğretim ve eğitimleri için önerileri kapsamaktadır. Listenin eksiksiz olduğu düşünülmemeli ve öğrencilerin ayrı bireyler olması nedeniyle, bir öğrenci için iyi olan bir uygulamanın bir diğeri için geçerli olmayabileceği dikkate alınmalıdır. Bu listeye eklemek istediğiniz iyi uygulamaları lütfen info@bcdtr.com adresine e-posta ile ulaştırınız.
Eğitim Ortamı
- Bazı konuşma bozuklukları kişinin ruhsal durumundan da etkilenir. Kişinin rahat ve kendinden emin olduğu zaman konuşmasının da rahat olduğu göz önünde tutulmalı ve konuşma güçlüğü olan kişilerle iletişim kurarken buna dikkat etmelidir. Örneğin dersi mümkün mertebe resmiyetten uzak ve rahat bir atmosfer içinde veriniz.
Öğrenme Kaynakları
- Üzerinde harflerin ve sözcüklerin yer aldığı bir iletişim panosu, ya da “konuşma sentezleyici” olarak adlandırılan bilgisayar programlarından yararlanabilirsiniz.
Ders Sunumu
- Başlangıçta, sadece kısa cevap gerektiren sorular sorun. Fakat, cevabı evet/hayır olan ve karşınızdakine buyurgan bir etki yapabilecek sorulardan kaçının.
- Öğrencilerin söylediklerini dikkatle dinleyin. Her zaman nasıl söylediklerine değil ne söylediklerine odaklanıp ona göre konuşun.
- Öğrencilere konuşmak için süre tanıyın.
- Konuşma zorluğu yaşayan öğrenci grup çalışmasından çekinebilir, stresli bulabilir, zorlanabilir. Ancak onları grup çalışmalarının dışında bırakmayın. Onun yerine oturumun temposunu onlara konuşma zamanı tanıyacak şekilde ayarlayın ve diğer öğrencilerin onların sözünü kesmelerine izin vermeyin.
- Öğrenci özellikle kalabalık önünde konuşmakta zorlanıyorsa ve bu durum sorununu tırmandırıyorsa sunum konuşmasını önceden kaydetmesini ve dersteki sunumuna kayıttan eşlik etmesini sağlayın.
Pratik Öneriler
- İletişimde zorlanan öğrencinin, iletişim zorluğuyla baş etmede geliştirmiş olabileceği bir yöntem olup olmadığını sorun. , Örneğin tercüman gibi bir yardımcıdan faydalanıyor olabilir.
- Kişi konuşma zorluğu yaşıyorsa bu onun duyma veya anlama sıkıntısı çektiği anlamına gelmez; bu yüzden kendisiyle normal bir ses tonunda konuşun.
- Öğrencinin ne dediğini anlamata zorlandığınızda sakin olun, dudaklarını okumaya çalışın ve mimik ve hareketlerini de dikkate alarak ne dediğini anlamaya çalışın. Kendileri istemedikçe İletişimi hızlandırmak için onların yerine cümlelerini tamamlamaya kalkmayın. Kendisine danışın.
- Söyleneni anlamadığınızda tekrar edilmesini isteyin.
- Nazik ve duyarlı olun. Öğrencinin eğitim hayatında daha önce geçirdiği deneyimler öz güvenini sarsmış olabilir.
- Konuşma bozukluğu olan kişiler genelde telefon görüşmelerinde daha fazla zorlanırlar. Daha pratik bir iletişim şekli olarak e-postadan yararlabilirsiniz.
Değerlendirme
Sınav Ortamında Yapılacak Değerlendirmeler İçin Düzenlemeler
