Fiziksel Yetiyitimleri
Vücudun bir kısmını ya da tamamını etkileyerek el becerilerini ve hareket kabiliyetini kısıtlayan, geçici, kalıcı, dalgalı seyir gösteren, istikrarlı ya da dejeneratif yetiyitimlerini kapsar
Şunu belirtmekte yarar var ki fiziksel özürleri insanların zekâlarını, zihinsel işleyişlerini etkilemez. Konuşma zorlukları genellikle motor kontrolü kaybı neticesinde oluşmuştur ve düşünme kapasitesiyle ilgili değildir.
Bazı fizksel özürler gerçekten çevreyle iletişim kurma konusunda sorun olabilirler. Örneğin kişi çok yavaş konuşuyor olabilir, ama cümlesinin sonunu getirmesini beklemek gerek. Bu şekildeki bir sorunu yüzünden de, örneğin sınıfta sunum yapmaya çekincesi olabilir. Her zaman olduğu gibi bu durumda da öğrenciyle bu konuyu görüşmek ve beraberce en iyi çözümü aramak gerekir.
Fiziksel özürlü bir öğrenci normal günlük yaşantı içinde diğer kişilere göre bazı işler için daha fazla zaman ve efor ayırmak, daha düşünerek hareket etmek zorunda kalabilir. Örneğin üniversite yerleşkelerinde tekerlekli sandalye güzergâhı yayalara göre daha dolambaçlı olabilir. Bir dersten bir derse veya binadan binaya gitmeleri daha fazla vakit alabilir; ders aralarını diğer öğrenciler gibi değerlendirmek yerine bu zamanı bir yerden bir yere gitmek için harcamak durumunda kalabilirler; öğlen aralarında yemekhaneye kadar gidip gelecek zamanları olmayabilir. Bütün bunların neticesinde fiziksel özürleri olan öğrenciler diğerlerine göre daha fazla yorgunluk sergileyebilirler.
Nezaket Kuralları:
-
“Tekerlekli sandalyeye bağımlı” terimini kullanmayın. Tekerlekli sandalye hareket problemi olan kişiler için bir bağımlılık durumu değil, tam tersine onları özgürleştiren, hareket etmelerini kolaylaştıran bir araçtır. “Tekerlekli sandalye kullanan” demek daha doğru olur.
-
Tekerlekli sandalyeye yaslanmak, üzerine abanmak, koluna tutunmak kabul edilebilir davranışlar değildir. Tekerlekli sandalye o kişinin özel alanıdır ve ona göre uygun şekilde davranmak gerekir.
-
O kişinin izni olmadan kendisine ait yardımcı cihazlara (örneğin koltuk değnekleri) dokunmayınız.
-
Tekerlekli sandalyedeki bir kimseyle konuşurken mümkünse onunla göz hizasında konumlanın. Ama bu demek değildir ki yanına çömelerek konuşun, çünkü bu da aşağılayıcı bir davranış olabilir. En iyisi karşısında bir sandalyede oturarak konuşmak.
-
Tekerlekli sandalyenin arkasından tutarak itmeye kalkmayın. Bu insanlar kendi kendilerine üstesinden gelebilirler. Ancak ihtiyaçları olduğunda sizden yardım isterler.
Kolaylaştırma Stratejileri:
-
İlk ders başlamadan önce öğrenciyle özel ihtiyaçlarını konuşmak için belli bir zaman ayırın.
-
Öğrenciye bir noktadan bir noktaya gitmesi için gerekli zamanı tanıyın.
-
Eğitim için kullanılan mekanların bu öğrenciye ulaşılabilir konumda olup olmadığını araştırın. Mekana gelişin ve girişinin tekerlekli sandalye kullananlar için uygun olup olmadığından, mekanın kendisinin de oturma düzeninin buna elverişli olduğuna emin olun. Ağır kapılar ve yüksek eşikler bu öğrenciler için ciddi engel teşkil eder. Öğrencinin güzergahının ne kadarı açık alanda, ne kadarı kapalı mekanlarda diye kontrol edin. Yağmur yağması gibi durumlarda öğrencinin sınıfa ulaşması daha uzun sürecek ise buna hazırlıklı olun.
-
Asılan bildirilerin tekerlekli sandalye kullananların da girdiği mekanlarda, onların görebilecekleri yerlerde asılmasını sağlayın.
-
Araç gereç ihtiyacı nedir? Derslikte öğrenci için özel bir yer ayırmak gerekir mi? Belli bir oturma düzeneği sağlamak lazım olacak mı? Bunları kontrol edin.
-
Sınav düzenlemesi yaparken şunları unutmayın: Bu öğrencinin daha fazla zamana ihtiyacı olacak mı? Herhangi bir şekilde yazmana ihtiyacı var mı?
-
Saha çalışmaları, eğitim çalışmaları, laboratuvar çalışmaları ne şekilde gerçekleştirilebilir? Öğrencinin bir yardımcıya ihtiyacı olacak mı?
